Wystarczy kilka sekund, jedno spojrzenie i spontaniczny wybór. Właśnie na tym opiera się popularny internetowy quiz z czterema zdjęciami niemowląt, który ma rzekomo zdradzać najważniejsze cechy osobowości. Zasada jest banalnie prosta: patrzysz na obrazek i wybierasz dziecko, które jako pierwsze przyciągnęło Twoją uwagę. Później odczytujesz opis przypisany do konkretnego numeru.
Brzmi niewinnie i właśnie dlatego takie zabawy zdobywają ogromną popularność w mediach społecznościowych. Nie trzeba niczego liczyć, odpowiadać na dziesiątki pytań ani analizować własnych zachowań. Wystarczy intuicja.
Trzeba jednak od razu zaznaczyć jedną rzecz: tego rodzaju quiz nie jest profesjonalnym testem psychologicznym. To przede wszystkim rozrywka. Mimo tego może być ciekawym pretekstem do zastanowienia się nad własnym charakterem.
Dlaczego pierwszy wybór wydaje się tak znaczący?
Kiedy patrzymy na kilka twarzy jednocześnie, nasz mózg błyskawicznie decyduje, na czym skupić uwagę.
Może przyciągnąć nas wyraz twarzy, kierunek spojrzenia, uśmiech, kontrast obrazu albo detal, którego nawet świadomie nie zauważamy.
Nie oznacza to jednak, że taki wybór daje wiarygodną diagnozę osobowości.
W psychologii istnieje zjawisko określane jako efekt Barnuma, polegające na tym, że ludzie mają skłonność do uznawania dość ogólnych opisów za wyjątkowo trafnie odnoszące się właśnie do nich. Dlatego zdania w rodzaju „jesteś odpowiedzialny, ale czasem potrzebujesz odpoczynku” mogą brzmieć bardzo osobiście, choć pasują do ogromnej liczby ludzi.
Właśnie na podobnym mechanizmie działają popularne quizy osobowości publikowane w internecie.
