Czym jest kępka żółta (xantelasma)?
Kępka żółta (xantelasma) to niewielkie nagromadzenie tłuszczu, zwłaszcza cholesterolu, znajdujące się pod powierzchnią skóry na powiekach. Ta zmiana dermatologiczna charakteryzuje się miękkimi, żółtawymi blaszkami o różnym kształcie i wielkości, które uwypuklają się na powierzchni powieki. Choć nie powoduje bólu ani nie wpływa bezpośrednio na wzrok, może wskazywać na zaburzenia metaboliczne i być związana z chorobami sercowo-naczyniowymi.
Co to jest xantelasma?
Xantelasma jest klinicznym objawem zaburzeń gospodarki lipidowej. Występuje najczęściej u osób dorosłych powyżej 40. roku życia, ale może pojawić się również u młodszych osób. Żółtawe blaszki powstają w wyniku gromadzenia się lipidów, które odkładają się w komórkach skóry wokół oczu. Xantelasma nie jest chorobą zakaźną ani nowotworową, jednak może świadczyć o zwiększonym ryzyku chorób układu sercowo-naczyniowego.
Występowanie xantelazmy może być związane z różnymi czynnikami metabolicznymi, takimi jak podwyższony poziom cholesterolu i triglicerydów. Osoby z historią dyslipidemii, chorób wątroby lub zaburzeń endokrynologicznych powinny zwrócić szczególną uwagę na tę zmianę i skonsultować się z lekarzem, jeśli zauważą jej pojawienie się.
Przyczyny xantelazmy
Około połowa osób, u których zdiagnozowano xantelasmę, ma podwyższony poziom cholesterolu. Jednak rozwój tej zmiany może być również związany z innymi czynnikami, takimi jak predyspozycje genetyczne czy choroby wątroby.
Do głównych przyczyn należą:
- Podwyższony poziom cholesterolu LDL („złego cholesterolu”) – wysokie stężenie cholesterolu LDL jest bezpośrednio związane z powstawaniem xantelazmy.
- Niski poziom cholesterolu HDL („dobrego cholesterolu”) – sprzyja odkładaniu się tłuszczów w tętnicach oraz skórze.
- Rodzinna hipercholesterolemia – genetyczne zaburzenie powodujące wysoki poziom cholesterolu już od dzieciństwa, zwiększające ryzyko xantelazmy i chorób sercowo-naczyniowych.
- Pierwotna marskość żółciowa (pierwotne żółciowe zapalenie dróg żółciowych) – przewlekła choroba wątroby wpływająca na wydzielanie żółci i mogąca prowadzić do wzrostu poziomu cholesterolu we krwi.
- Predyspozycje etniczne i wiek – xantelasma występuje częściej u osób starszych oraz osób pochodzenia azjatyckiego lub śródziemnomorskiego.
